Một ngũ hành, ba cách dùng: Tử Vi, Bát Tự và Huyền Không đọc sinh khắc khác nhau thế nào, thử trên cùng một người

Tử Vi, Bát Tự và phong thuỷ Huyền Không cùng dùng ngũ hành nhưng dùng vào ba chỗ khác nhau: Tử Vi lấy hành nạp âm của năm sinh làm "bản mệnh" và hành của cục để an sao; Bát Tự lấy can ngày làm "ta" rồi cân lực tám chữ theo mùa; Huyền Không không xét hành của người, mà xét hành của các sao bay với cung nhà theo vận. Vì vậy một người có thể "mệnh Thổ" bên này, "Thủy" bên kia.

Bảng so sánh nhanh

Hai chỗ dễ nhầm nhất nằm ở hàng đầu và hàng cuối: "mệnh" trong Tử Vi là nạp âm năm, trong Bát Tự là can ngày; và nạp âm vốn rất được dùng trong Tử Vi Việt Nam thì gần như bị Tử Bình bỏ hẳn.

Tử Vi: ngũ hành để an sao và để so mệnh với cục

Trong Tử Vi, ngũ hành làm hai việc.

Việc thứ nhất là kỹ thuật. Hành của cục (lấy từ nạp âm của can chi cung Mệnh) quyết định số khởi đại vận (Thủy nhị cục khởi 2, Thổ ngũ cục khởi 5…), vị trí sao Tử Vi và điểm khởi vòng Tràng Sinh. Ở đây ngũ hành giống một mã số để định vị sao, không mang nghĩa mạnh yếu.

Việc thứ hai là luận. Sách Tử Vi phái Việt Nam, theo Thái Thứ Lang, xét các quan hệ: bản mệnh với cục (cục sinh mệnh được coi là thuận, mệnh khắc cục là kém), bản mệnh với hành của cung an Mệnh, và hành của chính tinh thủ Mệnh với bản mệnh. Đây là những phép so từng cặp, không cân tổng lực như Bát Tự.

Bát Tự: ngũ hành để cân lực theo mùa

Tử Bình (Bát Tự) bắt đầu từ một quyết định của Từ Tử Bình đời Tống: lấy can ngày làm chủ, gọi là nhật chủ (xem Từ Tử Bình). Mọi chữ khác trong tám chữ được gọi tên theo quan hệ sinh khắc với nhật chủ (Thập thần), rồi cân lực:

• Nguyệt lệnh: hành nào đắc lệnh theo mùa sinh (xem vượng, tướng, hưu, tù, tử).
• Thông căn: nhật chủ có gốc trong các chi không.
• Sinh trợ, khắc tiết: các can chi khác giúp hay làm hao nhật chủ.

Ngũ hành trong Bát Tự vì thế là một bài toán cân, và kết luận không phải "hành nào tốt cho tôi" theo kiểu cố định, mà là hành nào làm cán cân về thăng bằng. Lối "mệnh khuyết hành gì thì bổ hành ấy" bằng cách đếm chữ là cách đọc sai phổ biến (xem mệnh khuyết Thủy, khuyết Kim có thật không).

Huyền Không: ngũ hành của sao bay, không phải của người

Huyền Không Phi Tinh (theo Thẩm Thị Huyền Không Học) lập tinh bàn cho một ngôi nhà từ hai thứ: sơn tọa (nhà quay lưng về đâu) và vận lúc xây. Chín sao bay qua chín cung, mỗi sao có hành riêng. Phép luận:

1. Trước hết xét sao vượng hay suy theo vận: vận 9 (2024 – 2043) thì sao 9 vượng, sao 1, 2 là sinh khí, tiến khí; sao 8 thoái khí… Một sao đắc vận thì tốt dù hành của nó khắc cung.
2. Sau đó mới xét sinh khắc giữa sao với cung, giữa sơn tinh với hướng tinh.

Huyền Không thuần không lấy hành của chủ nhà làm gốc. Phép Bát Trạch thì có: nó lấy cung phi (quái số theo năm sinh và giới tính) để chia nhà thành Đông tứ trạch, Tây tứ trạch. Nhiều người trộn hai phép này làm một; chúng là hai trường phái khác nhau.

Thử cùng một người qua ba hệ

Để thấy chỗ vênh, chúng tôi chạy một ngày sinh giả định qua các công cụ của site: nam, sinh 10:30 ngày 15/8/1990 (dương lịch). Nhà giả định: tọa Tý hướng Ngọ (lưng Bắc, mặt Nam), xây trong vận 9.

Đọc bảng sẽ thấy:

• Tử Vi nói "mệnh Thổ", Bát Tự nói nhật chủ Thủy. Thổ khắc Thủy. Một người nghe hai thầy, một thầy bảo "bạn mệnh Thổ, hợp màu vàng, nâu", thầy kia bảo "nhật chủ Thủy, Thổ là Quan Sát". Không ai sai trong hệ của mình; cái sai là đem kết luận của hệ này áp sang hệ kia.
• Trong chính Bát Tự, Thổ chỉ chiếm 7% theo máy cân. Chữ "Thổ" của nạp âm năm (Lộ Bàng Thổ) không hề làm lá số Bát Tự nhiều Thổ hơn, vì Tử Bình không cân nạp âm.
• Trong Tử Vi, ngũ hành cũng không đứng một mình. Bản mệnh Thổ cùng hành với Thổ ngũ cục (bình hoà), cung Mệnh ở Dần thuộc Mộc (Mộc khắc Thổ), chính tinh Vũ Khúc thuộc Kim (Thổ sinh Kim). Ba phép so cho ba kết quả khác nhau, và thầy Tử Vi còn phải xét độ sáng của sao.
• Huyền Không không hỏi người này mệnh gì. Nó chỉ nói: nhà tọa Tý vận 9 có sao vượng dồn về phía lưng nhà, nên sắp xếp công năng, mở sáng – gió ra sao. Sao 9 thuộc Hoả mà nằm ở cung Khảm (Thủy), nhưng vì sao 9 đang đắc vận nên Thẩm Thị coi trọng trạng thái vượng hơn chuyện Thủy khắc Hoả.

Bạn có thể tự chạy ngày sinh của mình qua ba công cụ để thấy ba con số khác nhau như vậy.

🀄Lá số Bát Tự (Tứ Trụ)
Bốn trụ năm tháng ngày giờ theo tiết khí, Thập Thần, ngũ hành vượng suy.✨ Dùng thử

Vì sao ba hệ lại khác nhau

Nguyên nhân là ba hệ ra đời ở ba thời điểm, giải ba bài toán khác nhau:

• Nạp âm (dùng trong Tử Vi và trong mệnh học cũ trước Tử Bình) gắn mỗi cặp can chi với một hành theo lối luật lữ âm nhạc; nó là một bảng mã 60 ô (xem ngũ âm Cung, Thương, Giốc, Chủy, Vũ).
• Tử Bình đời Tống đổi trọng tâm sang can ngày và mùa sinh, muốn đo lực thật của từng hành.
• Huyền Không là phép của không gian và thời vận: nhà nào, xây lúc nào, hướng nào, không phải người nào.

Chúng giống ba cái thước đo ba thứ khác nhau: một cái đo chiều dài, một cái đo cân nặng, một cái đo nhiệt độ. Cùng ghi đơn vị "ngũ hành", nhưng không cộng trừ cho nhau được.

Sách cổ nói gì

Tử Vi Đẩu Số Tân Biên, đại ý: xét bản mệnh với cục, cục sinh mệnh là được trợ giúp, mệnh sinh cục là hao tổn, mệnh khắc cục hay cục khắc mệnh đều kém hoà; lại xét hành của chính tinh với bản mệnh. — Vân Đằng Thái Thứ Lang, Tử Vi Đẩu Số Tân Biên

Bình: Tử Vi Việt Nam so ngũ hành theo từng cặp, mỗi cặp một lời. Đó là cách so khác hẳn phép cân tổng lực của Bát Tự.

Các sách Tử Bình, đại ý: lấy can ngày làm chủ, lấy tháng sinh làm lệnh, xem các chữ khác sinh khắc với nhật chủ mà định cách, tìm dụng. — Uyên Hải Tử Bình; Thẩm Hiếu Chiêm, Tử Bình Chân Thuyên

Bình: một câu đủ thấy vì sao "hành của người" trong Bát Tự là can ngày, và vì sao nạp âm năm sinh không còn vai trò chính.

Thẩm Thị Huyền Không Học, đại ý: lấy vận lúc xây nhà nhập trung, xét sơn hướng mà lập bàn; sao đắc vận là vượng, thất vận là suy; luận cát hung theo vượng suy trước, sinh khắc sau. — Thẩm Trúc Nhưng, Thẩm Thị Huyền Không Học

Đọc cho đúng mức

• Đây là so sánh khung, không phải luận đoán người sinh ngày 15/8/1990; các con số là kết quả máy, tỷ lệ ngũ hành Bát Tự là ước lượng sơ bộ.
• Mỗi hệ còn nhiều phái bên trong: Tử Vi Việt khác Tử Vi Đài Loan (Tứ Hoá phái); Bát Tự có phái cách cục, phái vượng suy; Huyền Không có nhiều cách lập bàn, thế quái.
• Không có hệ nào "đúng hơn" theo nghĩa kiểm chứng được; ba hệ là ba mô hình. Điều chúng tôi khuyên chỉ là: đừng trộn kết luận.
• Phần giới hạn của chính ngũ hành có ở bài ngũ hành có khoa học không.

Việc nên làm

• Khi ai đó nói "bạn mệnh X", hỏi lại: X theo nạp âm năm, theo nhật chủ, hay theo cung phi? Ba thứ khác nhau.
• Chọn một hệ để tìm hiểu cho kỹ trước khi so sang hệ khác; đọc lục thập hoa giáp và nạp âm trong Tử Vi, Bát Tự nếu theo Tử Vi, bài dụng thần nếu theo Bát Tự.
• Với nhà cửa, đừng đổi màu sơn, đổi hướng cửa chỉ vì "mệnh Thổ"; Huyền Không xét nhà theo vận, Bát Trạch xét theo cung phi, còn nạp âm năm sinh thì không thuộc cả hai.

Nguồn tham khảo

• Vân Đằng Thái Thứ Lang — Tử Vi Đẩu Số Tân Biên (đại ý phần bản mệnh, cục).
• Uyên Hải Tử Bình; Thẩm Hiếu Chiêm — Tử Bình Chân Thuyên (đại ý).
• Thẩm Trúc Nhưng — Thẩm Thị Huyền Không Học (đại ý).
• Lá số Tử Vi, Bát Tự, cung phi và tinh bàn Huyền Không tính bằng công cụ aihuyenhoc.com.