Tý – Mão: hình vô lễ, cặp mẹ con trong ngũ hành mà sách lại xếp vào hình

Tuổi Tý và tuổi Mão là cặp tương hình, sách gọi riêng là "hình vô lễ". Lạ ở chỗ hai chi lại sinh nhau trong ngũ hành: Tý là Thủy, Mão là Mộc, Thủy sinh Mộc. Mức của quan hệ này là lệch nhỏ, nói về cách cư xử hơn là chuyện lớn; còn một cặp Tý – Mão cụ thể thuận đến đâu thì do khoảng cách tuổi và nạp âm quyết định nhiều.

Vì sao sinh nhau mà lại gọi là hình

Các phép hình của địa chi được suy ra bằng cách đặt mỗi bộ tam hợp cạnh bộ tam hội phương. Tam hợp Thủy (Thân Tý Thìn) đặt cạnh phương Đông (Dần Mão Thìn) thì Tý rơi vào chỗ của Mão; tam hợp Mộc (Hợi Mão Mùi) đặt cạnh phương Bắc (Hợi Tý Sửu) thì Mão rơi vào chỗ của Tý. Hai chiều gặp nhau, thành cặp hình duy nhất chỉ gồm hai chi; mọi bộ hình khác đều có ba chi hoặc là tự hình. Bảng suy đủ ở bài lục hợp, lục hại, tam hình.

Còn tên "vô lễ" thì cách giải thường gặp đi từ chính chỗ sinh nhau: Thủy là mẹ của Mộc, mẹ con mà hình nhau là trái lễ. Một cách giải khác cho rằng Tý và Mão đều là chi tứ chính, khí đang ở độ mạnh, nên gặp nhau thì không ai chịu nhún (đại ý, cả hai cách đều thấy trong sách mệnh đời sau). Hai cách giải gặp nhau ở một điểm: chữ "lễ" là chuyện cách đối đãi, không phải chuyện sinh khắc.

Hơn kém 3 tuổi hay 9 tuổi: hai cặp khác hẳn nhau

Người tuổi Mão sinh sau người tuổi Tý ba năm, hoặc sinh trước chín năm.

Mão nhỏ hơn 3 tuổi. Can luôn tương sinh: Canh sinh Quý, Nhâm sinh Ất, Giáp sinh Đinh, Bính sinh Kỷ. Nạp âm thay đổi theo giáp. Canh Tý 1960 (Bích Thượng Thổ) với Quý Mão 1963 (Kim Bạch Kim) là Thổ sinh Kim; Nhâm Tý 1972 với Ất Mão 1975 là Thủy sinh Mộc, vợ 1972 chồng 1975 được 76% nhờ Diên Niên. Nhưng Giáp Tý 1984 với Đinh Mão 1987 là Hỏa khắc Kim, Bính Tý 1996 với Kỷ Mão 1999 là Thổ khắc Thủy; vài cặp ở đây xuống quanh 33%.

Mão lớn hơn 9 tuổi. Can cùng hành (Tân với Canh cùng Kim, Ất với Giáp cùng Mộc), công cụ cho bình hoà. Nạp âm thì ba trên bốn giáp gần đây là khắc: Tân Mão 1951 với Canh Tý 1960, Quý Mão 1963 với Nhâm Tý 1972, Đinh Mão 1987 với Bính Tý 1996 đều chỉ được 32%, cộng thêm cung phi Ngũ Quỷ. Ngoại lệ đẹp là Ất Mão 1975 với Giáp Tý 1984: Đại Khê Thủy sinh Hải Trung Kim, hai chiều đều được Diên Niên, tổng 73%.

Lớp chi của Tý – Mão chỉ được 9/30, vậy mà cùng là Tý với Mão vẫn có cặp 73%, có cặp 32%.

Hồng Loan của tuổi Tý đóng ở Mão

Một chi tiết dễ làm người đọc bối rối: trên lá số Tử Vi người tuổi Tý, Hồng Loan an ở cung Mão (Hồng Loan khởi từ Mão, đi ngược theo chi năm, tuổi Tý ở ngay Mão). Hồng Loan là sao duyên, cưới hỏi. Thế là có câu truyền miệng "Mão vừa là hình, vừa là duyên của tuổi Tý".

Hai điều ấy thuộc hai hệ khác nhau. Hồng Loan nói về cung Mão trên lá số một người; hình vô lễ nói về chi năm sinh của hai người. Ghép lại thành "lấy người tuổi Mão là duyên mà khắc khẩu" là suy diễn, không sách nào chép. Chúng tôi nêu ra để người đọc khỏi tin nhầm.

Vợ chồng, cha mẹ con, đối tác

Vợ chồng. Lời giải của hình vô lễ là dễ nói năng thiếu ý tứ với nhau, nhất là khi đã quá quen. Với cặp Tý – Mão, chỗ cần giữ thường là lời nói trước mặt người khác: nhà nội, nhà ngoại, bạn bè.

Cha mẹ và con. Cha mẹ tuổi Tý sinh con tuổi Mão cách 27 năm thì can luôn khắc nhẹ (Canh với Đinh, Nhâm với Kỷ); nạp âm thì tuỳ: cha Canh Tý 1960 với con Đinh Mão 1987 là con sinh cha, 60%; mẹ Nhâm Tý 1972 với con Kỷ Mão 1999 là mẹ khắc con, 36%. Cha mẹ tuổi Mão sinh con tuổi Tý cách 21 năm thì can sinh (mẹ Ất Mão 1975, con Bính Tý 1996). Đứa con "hình" với cha mẹ thường được giải là con có ý riêng, hay cãi lý. Giải thích thay vì ra lệnh là cách nhiều nhà thấy hợp.

Đối tác. Người Giáp Tý 1984 với người Đinh Mão 1987 được 38%: nạp âm khắc, chi hình, cung phi Lục Sát. Gặp số thấp như vậy, việc nên làm là ghi rõ phân vai và quyền quyết, không phải bỏ hợp tác.

Năm 2027

Năm Đinh Mùi, tuổi Tý hại Thái Tuế (nhẹ). Tuổi Mão cùng tam hợp Hợi Mão Mùi với Thái Tuế, được xem là thuận, nhưng 2027 cũng là năm cuối tam tai của nhóm Hợi Mão Mùi (Tỵ, Ngọ, Mùi là 2025 – 2027). Trong nhà Tý – Mão, mỗi người một lời nhắc nhẹ, không ai phạm nặng. Đọc thêm ở tử vi 2027 tuổi Mão và tử vi 2027 tuổi Tý.

Sách cổ nói gì

Tam Mệnh Thông Hội ghi đại ý: Tý hình Mão, Mão hình Tý, gọi là hình vô lễ; cùng với hình vô ân (Dần Tỵ Thân), hình cậy thế (Sửu Tuất Mùi) và tự hình (Thìn Ngọ Dậu Hợi) thành phép tam hình.

Bình: nhiều sách Việt chép tên các bộ hình có chỗ đảo (vô ân và cậy thế), riêng tên "vô lễ" cho Tý – Mão thì gần như thống nhất. Các sách Tử Bình dùng phép hình để đọc quan hệ giữa các chữ trong một lá số; đem ra so tuổi hai người là cách dùng rút gọn của dân gian.

Đọc cho đúng mức

Hình là quan hệ lệch nhỏ, nhẹ hơn xung, và không câu nào trong sách cổ cấm tuổi Tý lấy tuổi Mão. Một giới hạn riêng của cặp này: tên "vô lễ" rất dễ bị đọc thành lời chê nhân cách. Nó chỉ là tên của một phép suy trên vòng chi, không nói ai trong hai người thiếu lễ. Muốn đọc kỹ, lập lá số hai người và xem cung Phu Thê, theo bài xem tuổi vợ chồng.