Tú Chủy (Chủy Hoả Hầu): tú hẹp nhất trời, lịch kiêng an táng, xây cất

Chủ biên Thắng Hồ · Cập nhật 21/10/2026

Tú Chủy, tên đầy đủ Chủy Hoả Hầu, là tú thứ hai mươi, đứng áp chót phương Tây. Con vật là khỉ, diệu là sao Hoả nên ngày Chủy luôn là thứ Ba. Lịch Việt chấm Chủy là tú xấu, lời giải ghi thẳng "không có việc gì hợp", kỵ nhất an táng, sửa mộ, làm sẵn mộ phần. Dù vậy, phần ngoại lệ lại khen hai trong ba loại ngày Chủy.

🗓️Xem ngày tốt xấu
Một ngày bất kỳ: hoàng đạo, trực, nhị thập bát tú, giờ tốt, việc nên tránh.
✨ Dùng thử

Cái mỏ của con hổ trắng

Chữ Chủy nghĩa là mỏ, cũng chỉ chùm lông nhọn trên đầu chim cú. Trong hình con hổ trắng phương Tây, Chủy là phần đầu, miệng của hổ, nằm ngay trên đôi vai là tú Sâm. Bảng Việt có nơi chép là "Truỷ", có nơi chép "Chuỷ"; đó là cùng một tú, khác nhau ở cách phiên âm.

Trên trời, tú Chủy chỉ là ba sao mờ xếp thành tam giác nhỏ ở đầu chòm Lạp Hộ, nơi phương Tây vẽ cái đầu của người thợ săn. Ngôi sao rõ nhất trong ba là Meissa. Muốn tìm, bạn lấy hai vai của Lạp Hộ là Betelgeuse và Bellatrix, rồi nhìn vào điểm giữa phía trên.

Tú hẹp nhất trong 28 tú

Bề rộng mỗi tú đo từ sao mốc của nó tới sao mốc tú kế tiếp, và Chủy là tú hẹp nhất, có thời chỉ chừng một hai độ. Vì trục Trái Đất xoay chậm qua nhiều thế kỷ, vị trí sao mốc của Chủy và Sâm dịch dần lại gần nhau, đến mức theo một số cách đo thì sao mốc của Sâm đã vượt lên trước Chủy. Ở đời Thanh, chuyện nên xếp Chủy trước hay Sâm trước từng thành một điểm tranh cãi giữa các nhà làm lịch. Lịch chọn ngày không bị ảnh hưởng, vì vòng tú trực ngày chỉ đếm thứ tự 28 tên, không đo trời.

Con khỉ của Chủy đi đôi với con vượn của Sâm ngay sau nó, hai loài cùng họ đứng liền nhau ở cuối phương Tây. Phó Tuấn là tên tướng Vân Đài đi kèm tú Chủy.

Việc kiêng theo lời giải

Đại ý lời giải Ngọc Hạp cho tú Chủy:

  • Nên làm: để trống, lời giải nói không việc nào hợp với sao Chủy.
  • Kiêng: khởi công tạo tác việc gì cũng không tốt; nặng nhất là an táng và các việc thuộc về mồ mả như sửa, đắp mộ, làm sinh phần (mộ làm sẵn), đóng thọ đường (áo quan làm sẵn).

Câu mở đầu bài thơ tú Chủy:

Chủy tinh tạo tác hữu đồ hình.

Ngày sao Chủy khởi tạo thì dễ vướng chuyện tù tội, hình phạt. Phần sau bài thơ toàn những câu nặng về tang chế và hao tán; đó là lối răn của lịch cổ, chúng tôi chỉ giữ ý là nên tránh khởi công lớn và việc mồ mả vào ngày này.

Ngoại lệ lật ngược

Ngày Chủy chỉ có thể rơi vào ba chi Tỵ, Dậu, Sửu. Lời giải bàn cả ba:

ChiLời giải (đại ý)
Tỵbị "đoạt khí", xấu càng thêm xấu
Dậu"Đăng Viên", rất tốt, khởi động thăng tiến; nhưng phạm Phục Đoạn
Sửu"Đắc Địa", nên làm; hợp nhất ngày Đinh Sửu, Tân Sửu: tạo tác lợi lớn, an táng tốt

Nghĩa là tú "không có việc gì hợp" lại có hai phần ba số ngày được chính lời giải khen, kể cả an táng vào ngày Sửu, đúng việc mà phần kiêng coi là nặng nhất. Đây là ví dụ rõ nhất trong 28 tú về việc lời giải Ngọc Hạp gồm nhiều lớp ghi chú chồng lên nhau, không phải một hệ khép kín.

Ngày Chủy trong tháng Giêng 2027

Lịch tháng Giêng Đinh Mùi có một ngày Chủy duy nhất:

Dương lịchÂm lịchCan chiTrựcThần ngày
Thứ Ba 23/2/202718 tháng GiêngQuý DậuNguyHuyền Vũ (hắc đạo)

Ngày Quý Dậu, tức ngày Chủy "Đăng Viên". Bộ máy cũng ghi đúng sao Phục Đoạn cho ngày này, khớp với chữ "phạm Phục Đoạn" của lời giải. Thêm vào đó, 18 âm lịch là một ngày Tam Nương, trực Nguy và thần Huyền Vũ đều thuộc nhóm xấu; bên tốt có Âm Đức, Phúc Sinh, Cát Khánh. Lúc 20 giờ tối hôm ấy, Mặt Trăng thật ở chòm Xử Nữ, sát chòm Con Quạ, tức vùng tú Chẩn phương Nam.

Ngày Chủy kế tiếp là thứ Ba 23/3/2027 (16 tháng Hai âm), đúng ngày Tân Sửu, một trong hai ngày lời giải gọi là "tạo tác đại lợi". Hôm ấy trực Khai, thần Câu Trần hắc đạo.

Đọc cho đúng mức

Chủy là tú bị chê nặng nhất phương Tây, nhưng như bảng trên cho thấy, chính văn bản cũ cũng không thống nhất về nó. Khi một ngày Chủy rơi vào chỗ bạn cần, hãy xem các lớp lớn hơn trước: xung tuổi, trực, thần ngày, sao ngày. Với việc mồ mả, nhiều gia đình vẫn tránh tú này; với việc thường ngày, một ngày thứ Ba tú Chủy không có gì phải ngại.

🗓️Xem ngày tốt xấu
Một ngày bất kỳ: hoàng đạo, trực, nhị thập bát tú, giờ tốt, việc nên tránh.
✨ Dùng thử

Câu hỏi thường gặp

Sao Chủy tốt hay xấu?

Lịch Việt chấm xấu: lời giải không ghi việc hợp, kỵ nhất an táng và việc mồ mả. Phần ngoại lệ lại khen ngày Chủy gặp chi Dậu và chi Sửu.

Chủy và Truỷ có phải một tú?

Phải. Đó là hai cách phiên âm cùng một chữ Hán, chỉ tú thứ hai mươi, Chủy Hoả Hầu.

Ngày Chủy nào được coi là tốt?

Theo lời giải, ngày Chủy gặp chi Sửu là đắc địa, nhất là Đinh Sửu và Tân Sửu. Năm 2027 có ngày Tân Sửu 23/3/2027 rơi đúng tú Chủy.

Tháng Giêng 2027 ngày nào là tú Chủy?

Thứ Ba 23/2/2027, tức 18 tháng Giêng, ngày Quý Dậu, trực Nguy.

Nguồn tham khảo: Ngọc Hạp Thông Thư (bản Việt lưu hành) — thơ tú Chủy — Chủy tinh tạo tác hữu đồ hình · Ngọc Hạp Thông Thư (bản Việt lưu hành) — lời giải tú Chủy, ngoại lệ chi Tỵ, Dậu, Sửu · Tranh luận thứ tự Chủy, Sâm trong lịch pháp đời Thanh · Tú trực ngày, can chi, trực, thần ngày, sao ngày tính bằng bộ máy xem ngày của aihuyenhoc.com (NgayLich); vị trí Mặt Trăng tính theo công thức rút gọn của Meeus

Cả 28 tú

GiácCangĐêPhòngTâmVĩCơĐẩuNgưuNữHưNguyThấtBíchKhuêLâuVịMãoTấtChủySâmTỉnhQuỷLiễuTinhTrươngDựcChẩn