Tú Lâu (Lâu Kim Cẩu): tú tốt cho dựng cột, cất lầu, cưới hỏi; kiêng đi đường thuỷ

Tú Lâu, tên đầy đủ Lâu Kim Cẩu, là tú thứ mười sáu, đứng thứ hai trong bảy tú phương Tây. Con vật là chó, diệu là sao Kim nên ngày Lâu luôn là thứ Sáu. Lịch Việt chấm Lâu là tú tốt: hợp dựng cột, cất lầu, làm gác, cưới hỏi, trổ cửa, làm thuỷ lợi; chỉ kiêng đóng giường và đi đường thuỷ.

🗓️Xem ngày tốt xấu
Một ngày bất kỳ: hoàng đạo, trực, nhị thập bát tú, giờ tốt, việc nên tránh.✨ Dùng thử

Một tú tốt hiếm hoi vào thứ Sáu

Thứ Sáu là ngày của diệu Kim, và bốn tú mang diệu Kim là Cang, Ngưu, Lâu, Quỷ. Trong bốn tú ấy, ba tú bị chấm xấu; Lâu là tú duy nhất được chấm tốt. Nói cách khác, nếu bạn hay phải chọn việc vào thứ Sáu thì cứ bốn tuần mới có một thứ Sáu rơi vào tú tốt, và đó là ngày Lâu. Đây là hệ quả trực tiếp của việc vòng 28 tú khoá chặt với tuần lễ, xem thêm ở bài nhị thập bát tú.

Chữ Lâu có nghĩa gốc là gom tụ, buộc lại. Sách thiên văn xưa gắn tú này với việc nuôi và tập trung gia súc dùng cho tế lễ, nên con vật đi kèm là con chó, giống vật nuôi gần người nhất. Đứng trước nó là Khuê Mộc Lang, con sói; sói và chó đứng cạnh nhau ở đầu phương Tây. Tướng Vân Đài ứng với tú Lâu trong tục gán 28 tướng là Lưu Long.

Việc nên làm và việc kiêng

Lời giải tú Lâu trong Ngọc Hạp mở đầu bằng ý "khởi công mọi việc đều tốt", rồi kể những việc tốt nhất:

Câu thơ mở đầu bài thơ tú Lâu nói đúng việc đầu bảng:

Ngày sao Lâu dựng cột, dựng cổng nhà. Các câu sau theo giọng chúc tụng quen thuộc: nhà hoà thuận, anh em có tiếng, cưới hỏi thuận, mở cửa tháo nước đều lợi. Đó là văn chúc của lịch xưa, nên đọc như lời mừng cho một ngày khởi công chứ không như lời hứa.

Ngoại lệ theo chi ngày

Vì 28 chia cho 12 dư 4, mỗi lần vòng tú quay lại thì chi ngày lùi đi bốn bậc, nên tú Lâu chỉ gặp ba chi Sửu, Tỵ, Dậu. Lời giải Ngọc Hạp bàn đủ cả ba:

• Dậu: "Đăng Viên", tạo tác được lợi lớn.
• Tỵ: gọi là "Nhập Trù", rất tốt.
• Sửu: tốt vừa vừa.

Ba chi này lại là một nhóm tam hợp (Tỵ Dậu Sửu, hợp hoá Kim), trùng với diệu Kim của tú. Có thể đó là lý do người soạn lịch thấy Lâu "hợp chỗ".

Lời giải còn một lưu ý: ngày Lâu rơi vào cuối tháng âm thì phạm Diệt Một, kiêng đi thuyền, nấu rượu, đốt lò gốm lò nhuộm, nhận chức mới, nhận thừa kế. Lưu ý này đi cùng hướng với điều kiêng chung về đường thuỷ.

Chòm sao thật của tú Lâu

Tú Lâu gồm ba sao nhỏ ở đầu chòm Bạch Dương: Hamal, Sheratan và Mesarthim theo tên phương Tây. Hamal là sao sáng nhất chòm Bạch Dương, ánh cam nhạt, dễ tìm vào những tối mùa thu và đầu đông. Ba sao xếp thành một đường gãy ngắn, đúng hình một sợi dây buộc như nghĩa chữ Lâu.

Khoảng hai nghìn năm trước, điểm xuân phân nằm gần vùng sao này, nên chòm Bạch Dương từng mở đầu vòng hoàng đạo trong chiêm tinh phương Tây. Ở phương Đông, Lâu không giữ vai mở đầu nào, nhưng nằm ngay cạnh lối đi của Mặt Trời: cuối tháng Tư dương lịch, ngay sau tiết Cốc Vũ, Mặt Trời đi qua vùng tú Lâu nên mấy tuần ấy không nhìn thấy nó.

Ngày Lâu trong tháng Giêng 2027

Cả tháng Giêng Đinh Mùi chỉ có một thứ Sáu tú Lâu:

Chi Tỵ ứng với ngoại lệ "Nhập Trù" của lời giải, thần ngày là hoàng đạo. Nhưng ngày 14 âm lịch là một trong ba ngày Nguyệt Kỵ, và bộ máy còn ghi Sát Chủ, Thiên Cương, Tiểu Hao. Một ngày "tú tốt, thần tốt" vẫn có thể vướng lớp khác, nên việc lớn cần xem đủ. Lúc 20 giờ tối hôm đó, Mặt Trăng thật đang giữa chòm Cự Giải, sát cụm sao mờ mà người xưa gọi là Tích Thi, tức khu tú Quỷ. Ngày Lâu kế tiếp là thứ Sáu 19/3/2027 (12 tháng Hai âm, Đinh Dậu), đúng chi Dậu "Đăng Viên", nhưng hôm ấy lại là trực Phá.

Đọc cho đúng mức

Tú Lâu tốt trên lịch là một điểm cộng nhỏ, không phải lý do để dồn mọi việc vào thứ Sáu đầu tiên gặp Lâu. Các bản lịch đặt tú sau xung tuổi, thập nhị trực và sao ngày. Ngày Lâu mà trực Phá hay trùng Nguyệt Kỵ thì nhiều thầy vẫn khuyên lùi; ngược lại, một thứ Sáu tú xấu mà các lớp khác thuận vẫn dùng được cho việc thường.