Tú Tỉnh (Tỉnh Mộc Hãn): cái giếng của trời, tú tốt cho xây cất, nhập học, nhậm chức

Tú Tỉnh, tên đầy đủ Tỉnh Mộc Hãn, là tú thứ hai mươi hai, mở đầu bảy tú phương Nam (Chu Tước). Con vật là hãn, một loài chó hoang; diệu là sao Mộc nên ngày Tỉnh luôn là thứ Năm. Lịch Việt chấm Tỉnh là tú tốt: hợp xây cất, trổ cửa, khơi nước, đào giếng, nhập học, nhậm chức; kiêng an táng, sửa mộ, làm sẵn mộ phần.

🗓️Xem ngày tốt xấu
Một ngày bất kỳ: hoàng đạo, trực, nhị thập bát tú, giờ tốt, việc nên tránh.✨ Dùng thử

Cái giếng rộng nhất trời

Chữ Tỉnh là cái giếng. Tám sao của tú này nằm dưới chân cặp sao song sinh trong chòm Song Tử, xếp thành hai hàng song song mà người xưa thấy giống thành giếng hình chữ 井. Tỉnh là tú rộng nhất trong 28 tú, hơn ba mươi độ, nên vùng trời thuộc Tỉnh chứa rất nhiều chòm phụ. Theo cách chia của người xưa, những ngôi sao lừng lẫy nhất bầu trời mùa đông đều nằm trong vùng tú Tỉnh: sao Thiên Lang (Sirius), ngôi sao sáng nhất ban đêm; sao Nam Hà thứ ba (Procyon); cặp Bắc Hà (Castor, Pollux); và sao Lão Nhân (Canopus), mà ở Việt Nam chỉ thấy thấp sát chân trời phía nam.

Giếng, sông Nam, sông Bắc: các tên phụ quanh Tỉnh đều dính tới nước. Lời giải Ngọc Hạp cho tú Tỉnh cũng xếp việc khơi nước, đào mương, đào giếng vào cột nên làm, đi cùng một mạch hình ảnh ấy.

Con vật hãn được tự thư cổ giải là một loài chó hoang. Một số bảng lưu hành ở ta ghi con vật của Tỉnh là dê, có lẽ do lẫn với Quỷ Kim Dương ngay sau. Tướng Vân Đài ứng với tú Tỉnh là Diêu Kỳ.

Đường lên đất Thục

Người xưa chia mặt đất theo các tú, gọi là phân dã. Theo cách chia này, tú Sâm ứng với đất Thục, tú Tỉnh ứng với đất Tần, nên con đường từ Tần vào Thục được Lý Bạch tả bằng chính hai tú ấy:

Sờ tới sao Sâm, vượt qua sao Tỉnh, ngửa mặt nín thở. — Lý Bạch, Thục đạo nan

Bình: đường núi cao tới mức người đi như với tay chạm sao. Câu thơ cũng cho thấy với người đời Đường, Sâm và Tỉnh không chỉ là tên ngày trên lịch mà là toạ độ của đất nước.

Việc nên làm và việc kiêng

Việc nên và việc kiêng của tú Tỉnh, theo đại ý lời giải:

Hai câu đầu bài thơ tú Tỉnh:

Ngày sao Tỉnh khởi tạo thì ruộng dâu tằm thịnh; người đi thi được đề tên đầu bảng vàng. Câu thứ hai giải thích vì sao Tỉnh luôn có "nhập học" trong việc nên làm. Phần cuối bài nói an táng và sửa nhà mồ ngày này không thuận, khớp cột kiêng.

Ngoại lệ phủ kín mọi ngày Tỉnh

Ngày Tỉnh chỉ có thể là ngày Mùi, Hợi hoặc Mão, ba chi của nhóm tam hợp Mộc, cùng hành với diệu Mộc của tú. Lời giải ghi "tại Hợi, Mão, Mùi trăm việc tốt", tức là mọi ngày Tỉnh đều được khen thêm một lần; riêng ngày Mùi gọi là "Nhập Miếu", khởi động vinh quang. Câu ngoại lệ này không xoá điều kiêng an táng; nó chỉ nhấn rằng Tỉnh là tú tốt ở mọi chi.

Ngày Tỉnh trong tháng Giêng 2027

Ngày Tỉnh trong tháng Giêng Đinh Mùi, tính bằng bộ máy xem ngày:

Tú tốt, chi Hợi "trăm việc tốt", nhưng trực Thu và thần Câu Trần không thuận cho khởi công. Bộ máy ghi các sao tốt Lục Hợp, Ngũ Phú, Thánh Tâm, kèm sao xấu Kiếp Sát, Địa Phá, Hà Khôi. Địa Phá thường được tránh khi động thổ, nên với việc xây cất, ngày này không phải lựa chọn đầu. Lúc 20 giờ, Mặt Trăng thật đang giữa chòm Xử Nữ và Thiên Bình, quanh tú Cang phương Đông, còn vùng tú Tỉnh trên trời đứng cao phía nam. Ngày Tỉnh kế tiếp là thứ Năm 25/3/2027 (18 tháng Hai âm, Quý Mão), trực Kiến, thần Minh Đường hoàng đạo.

Đọc cho đúng mức

Tỉnh là tú tốt nhất cho chuyện học hành theo lời giải, nhưng ngày nhập học, khai giảng thường đã có lịch của trường. Khi được tự chọn, như ngày nhận việc mới hay ngày đào giếng, bạn có thể ưu tiên một thứ Năm tú Tỉnh mà trực và thần ngày cũng thuận. Còn với việc mồ mả, các bản Ngọc Hạp đều tránh tú này.