Tú Dực (Dực Hoả Xà): đôi cánh chim Chu Tước, tú xấu kiêng dựng nhà, cưới hỏi

Tú Dực, tên đầy đủ Dực Hoả Xà, là tú thứ hai mươi bảy, áp chót phương Nam. Tú gắn với con rắn và sao Hoả, nên ngày Dực nào cũng là thứ Ba. Lịch Việt chấm Dực là tú xấu: việc hợp duy nhất là cắt áo; kiêng an táng, cưới hỏi, xây nhà, gác đòn dông, trổ cửa, làm thuỷ lợi. Tuy vậy, phần ngoại lệ của lời giải lại khen mọi ngày Dực.

🗓️Xem ngày tốt xấu
Một ngày bất kỳ: hoàng đạo, trực, nhị thập bát tú, giờ tốt, việc nên tránh.✨ Dùng thử

Tú nhiều sao nhất

Chữ Dực là cánh chim. Trong hình Chu Tước, Dực là đôi cánh xoè rộng, và để vẽ đôi cánh ấy người xưa dùng tới hai mươi hai ngôi sao, nhiều nhất trong 28 tú. Phần lớn số sao này thuộc chòm Cái Chén (Crater) và một đoạn thân chòm Trường Xà theo cách gọi phương Tây, đều mờ, nằm ở vùng trời thưa phía nam chòm Sư Tử và Xử Nữ. Sao mốc của tú là sao sáng nhất chòm Cái Chén, một ngôi sao cam nhạt cấp bốn.

Vì mờ, Dực ít khi được nhắc trong thơ ca như ngôi sao để ngắm. Nó đi vào văn chương qua một con đường khác: phân dã, tức cách chia đất theo sao. Hai tú Dực và Chẩn ứng với đất Sở xưa, vùng Kinh Châu, Hồ Nam, Giang Tây ngày nay. Câu mở bài Đằng Vương Các tự của Vương Bột viết về đất Hồng Châu như sau:

Về sao thì thuộc phần Dực, Chẩn; về đất thì liền núi Hành, núi Lư. — Vương Bột, Đằng Vương Các tự

Bình: với người đời Đường, nói một vùng đất "thuộc sao Dực Chẩn" là cách định vị trang trọng, giống như nói kinh độ, vĩ độ bây giờ. Các tú lúc ấy còn là toạ độ của cả trời lẫn đất, chưa chỉ là chữ trên tờ lịch.

Con rắn của Dực đi đôi với con giun của Chẩn ngay sau, hai loài thân dài khép lại phương Nam. Tướng Vân Đài của tú Dực là Bì Đồng (bảng lưu hành chép "Bi Đồng").

Việc nên làm và việc kiêng

Lời giải tú Dực trong các bản Ngọc Hạp, tóm theo đại ý:

Câu đầu bài thơ tú Dực:

Ngày sao Dực không lợi cho việc dựng nhà cao. Các câu sau kể chuyện ốm đau, con cháu đi xa, hôn nhân không hợp; đó là giọng răn chung của thơ tú xấu, chúng tôi chỉ giữ ý về việc dựng nhà và cưới hỏi.

Ngoại lệ lớn hơn cả lời chê

Ngày Dực chỉ có thể là ngày Thân, Tý hoặc Thìn, ba chi của nhóm tam hợp Thuỷ. Lời giải Ngọc Hạp ghi:

• "Tại Thân, Tý, Thìn mọi việc tốt", nghĩa là phủ mọi ngày Dực.
• Ngày Thìn là "Vượng Địa", tốt hơn hết.
• Ngày Tý là "Đăng Viên", nên nhận thừa kế, nhận chức.

Đặt cạnh phần kiêng, ta có một tú bị chấm xấu cho hầu hết việc lớn, mà mọi ngày của nó lại được chính lời giải khen "mọi việc tốt". Cùng kiểu với tú Chủy (cũng diệu Hoả, cũng thứ Ba), phần ngoại lệ ở đây gần như lật lại phần chính. Cách đọc hợp lý là: phần kiêng phản ánh lời chấm phổ biến, còn phần ngoại lệ là ghi chú của một dòng thầy khác, không nên cộng hai thứ lại thành một lời phán.

Ngày Dực trong tháng Giêng 2027

Trong tháng Giêng Đinh Mùi, bộ máy xem ngày tìm được một ngày Dực:

Đúng ngày Thìn, ngày Dực "Vượng Địa" mà lời giải gọi là tốt hơn hết. Thần ngày Kim Quỹ hoàng đạo, có Thiên Phú, Thiên Tài, Lộc Khố, Thiên Ân. Bên kia là Thiên Tặc, Cửu Không, Trùng Phục, Thiên Cẩu; trực Mãn cũng chỉ hợp một số việc như cúng tế, nhập kho. Lúc 20 giờ, Mặt Trăng thật ở chòm Nhân Mã, vùng tú Cơ phương Đông, chưa mọc lên khỏi chân trời; còn chòm Cái Chén của tú Dực mới lên thấp ở phía đông nam.

Ngày Dực kế tiếp là thứ Ba 30/3/2027 (23 tháng Hai âm, Mậu Thân), chi Thân cũng thuộc nhóm "mọi việc tốt", trực Chấp, thần Bạch Hổ hắc đạo.

Đọc cho đúng mức

Dực là bằng chứng rõ rằng chữ "tú xấu" trên lịch không mang nghĩa tuyệt đối. Nếu một ngày Dực có tuổi hợp, trực thuận và thần hoàng đạo, phần lớn thầy chọn ngày sẽ không gạch nó chỉ vì tú. Ngược lại, khi cần dựng nhà mà còn nhiều ngày khác để chọn, tránh thứ Ba tú Dực cũng không mất gì.