Tú Phòng (Phòng Nhật Thố): bốn ngựa kéo xe trời, đầu Bọ Cạp và tú được chấm tốt nhất phương Đông

Phòng, tú thứ tư, nằm giữa thân rồng Thanh Long. Tên đủ Phòng Nhật Thố gồm diệu Mặt Trời và con thỏ; ngày Phòng luôn là Chủ nhật. Đây là tú được lịch Việt khen rộng tay: hợp xây nhà, cưới hỏi, chôn cất, xuất hành, mưu việc, hầu như không kiêng. Tháng Giêng 2027 có hai ngày Phòng: 7/2 và 7/3.

Thiên Tứ: bốn con ngựa kéo xe trời

Tú Phòng chỉ có bốn sao, xếp gần thẳng một hàng dọc. Người xưa nhìn hàng sao ấy thành bốn con ngựa đóng vào một cỗ xe, và Nhĩ Nhã ghi lại tên gọi:

Thiên Tứ (cỗ xe bốn ngựa của trời) tức là tú Phòng. — Nhĩ Nhã, Thích Thiên

Từ hình ảnh đó, Phòng gắn với ngựa trong nghi lễ. Chu Lễ có chép lễ tế Mã Tổ, vị tổ của loài ngựa, vào mùa xuân; Trịnh Huyền đời Hán chú rằng Mã Tổ chính là Thiên Tứ. Sách Quốc ngữ thì dùng tú này làm mốc mùa, đại ý nói khi Thiên Tứ hiện ra lúc rạng sáng thì sương bắt đầu xuống.

Con đường giữa bốn sao

Sách thiên văn đời sau coi khoảng giữa các sao Phòng là con đường lớn của trời, nơi Mặt Trời, Mặt Trăng, các hành tinh đi qua. Kiểm bằng toạ độ hôm nay: sao beta Thiên Yết ở phía trên đường hoàng đạo khoảng 1 độ, sao pi Thiên Yết ở phía dưới khoảng 5,5 độ. Đường hoàng đạo cắt ngang đúng giữa hàng sao. Trong 28 tú, ít tú nào bị đường hoàng đạo cắt ngang thân như Phòng.

Bề rộng tú Phòng lại rất hẹp: đo theo xích kinh năm 2027, chỉ khoảng 5,6 độ. Mặt Trăng mỗi ngày đi chừng mười hai, mười ba độ, nên nó lướt qua tú Phòng chỉ trong khoảng nửa ngày.

Phòng Nhật Thố: con thỏ đứng ở chính Đông

Chữ "Nhật" là Mặt Trời, diệu đứng đầu bảy diệu, ứng với Chủ nhật. "Thố" là con thỏ. Chỗ đáng để ý: Phòng là tú thứ tư, tú đứng giữa trong bảy tú phương Đông, và con vật của nó là thỏ, tức chi Mão, chi của chính Đông. Bốn tú mang diệu Mặt Trời đều có cách sắp này: Phòng (thỏ, Mão) giữa phương Đông, Hư (chuột, Tý) giữa phương Bắc, Mão (gà, Dậu) giữa phương Tây, Tinh (ngựa, Ngọ) giữa phương Nam. Người soạn bảng 28 con vật đã khớp bốn con giáp của bốn chính phương vào bốn tú chính giữa, cho thấy bảng con vật được thiết kế có chủ ý chứ không gán ngẫu nhiên.

Mặt Trời và Mặt Trăng không nằm trong năm hành, nên chữ "Nhật" trong tên tú không nói gì về ngũ hành sinh khắc. Đây là chỗ hay bị đọc nhầm khi ai đó tìm "tú Phòng thuộc hành gì".

Ngọc Hạp chấm tú Phòng thế nào

Lời giải Ngọc Hạp bản Việt cho tú Phòng, tóm theo đại ý:

• Hợp: xây nhà, cưới hỏi, chôn cất, xuất hành, mưu tính việc lớn.
• Kiêng: hầu như không kiêng việc gì.

Trong bảy tú phương Đông, Phòng là tú được khen rộng tay nhất. Ba tú Giác, Vĩ, Cơ cũng tốt nhưng đều có một vài việc kiêng; Phòng thì gần như không.

Ngày tú Phòng trong tháng Giêng Đinh Mùi 2027

Bộ máy xem ngày cho hai ngày Phòng, cả hai đều khớp phép đếm theo số ngày Julius:

Cả hai ngày Phòng trong tháng Giêng đều có lớp khác kéo xuống. Mùng 2 Tết có tú tốt, hoàng đạo, nhưng là ngày Sát Chủ theo bảng tháng Giêng. Ngày 30 tháng Giêng thì vướng trực Phá và hắc đạo Huyền Vũ. Người muốn một ngày Phòng thật trọn vẹn cho việc lớn sẽ phải nhìn sang các tháng sau; ngày Phòng kế tiếp là Chủ nhật 4/4/2027.

🗓️Xem ngày tốt xấu
Một ngày bất kỳ: hoàng đạo, trực, nhị thập bát tú, giờ tốt, việc nên tránh.✨ Dùng thử

Nhìn tú Phòng trên trời thật

Bốn sao của Phòng là pi, rho, delta và beta Thiên Yết, làm thành cái đầu của con Bọ Cạp trong cách nhìn phương Tây. Ba sao delta, beta, pi sáng vừa phải, dễ thấy ở nơi trời không quá sáng đèn.

Đêm giữa tháng Hai 2027 ở Hà Nội, sao mốc pi Thiên Yết mọc vào khoảng 1 giờ sáng và lên cao nhất lúc trời đã hửng. Thời điểm đẹp nhất để nhìn là khoảng 4 đến 5 giờ sáng, trên trời phía nam.

Rạng sáng Chủ nhật 28/2/2027 (23 tháng Giêng âm lịch) là dịp hiếm: Mặt Trăng hạ huyền mọc lúc nửa đêm và đứng ngay trong vùng tú Phòng tới khoảng 10 giờ sáng. Lúc 5 giờ 30, trăng ở cao chừng 42 độ trên trời nam, sao đỏ Antares của tú Tâm nằm cách đó khoảng bốn độ về phía đông. Ngày hôm ấy, lịch ghi tú trực là Tinh, không phải Phòng.

Nguồn tham khảo

• Nhĩ Nhã, thiên Thích Thiên — "Thiên Tứ, Phòng dã"
• Quốc ngữ, Chu ngữ — Thiên Tứ hiện thì sương xuống (đại ý)
• Chu Lễ và lời chú của Trịnh Huyền — Mã Tổ là Thiên Tứ (đại ý)
• Ngọc Hạp thông thư bản Việt — lời giải tú Phòng (đại ý)
• Ngày tú trực năm 2027: bộ máy xem ngày của aihuyenhoc.com, đối chiếu số ngày Julius; vị trí sao, Mặt Trăng cho Hà Nội tính bằng PyEphem