Tú Tất (Tất Nguyệt Ô): chòm sao mưa, tú tốt cho cưới hỏi, an táng, đào giếng

Tú Tất, tên đầy đủ Tất Nguyệt Ô, là tú thứ mười chín, thứ năm trong bảy tú phương Tây. Diệu của tú là Mặt Trăng, con vật là quạ; ngày Tất vì thế luôn rơi vào thứ Hai. Lịch Việt chấm Tất là tú tốt, với danh sách việc hợp dài bậc nhất: an táng, cưới hỏi, trổ cửa, đào kênh, đào giếng, làm ruộng, khai trương, xuất hành, nhập học. Việc kiêng duy nhất là đi thuyền.

🗓️Xem ngày tốt xấu
Một ngày bất kỳ: hoàng đạo, trực, nhị thập bát tú, giờ tốt, việc nên tránh.✨ Dùng thử

Cái lưới có cán

Chữ Tất vốn là tên một loại lưới săn nhỏ có cán dài, dùng chụp thỏ, chim. Nhìn lên trời sẽ hiểu vì sao: các sao của tú Tất xếp thành hình chữ V nghiêng, thêm một đường kéo dài như cán lưới. Đó là cụm sao Hyades trong chòm Kim Ngưu, cụm sao mở gần Trái Đất nhất, cùng ngôi sao đỏ cam Aldebaran nằm ở một đầu chữ V. Người xưa gọi Aldebaran là sao Tất thứ năm; giữa đêm đông, ánh đỏ cam của nó nổi rõ giữa các sao trắng xung quanh.

Con vật đi kèm là quạ, loài chim thứ ba liên tiếp ở phương Tây sau trĩ và gà. Thứ Hai là ngày của diệu Mặt Trăng, cũng là ngày của Tâm, Nguy, Tất, Trương. Vị tướng Vân Đài được gán cho Tất là Trần Tuấn.

Trăng vào Tất thì mưa

Tú Tất có câu thơ cổ nổi tiếng nhất trong các tú phương Tây:

Trăng đi vào sao Tất, sẽ mưa như trút. — Kinh Thi, Tiểu Nhã, bài Tiệm Tiệm Chi Thạch

Bình: người đời Chu theo dõi chỗ Mặt Trăng đứng giữa các tú để đoán thời tiết, và Tất được gắn với mưa. Về sau "sao Tất" thành cách nói văn chương chỉ sao mưa. Câu thơ này cũng là bằng chứng rằng từ rất sớm, tú là chỗ của Mặt Trăng thật trên trời, khác với tú trực ngày trong lịch bây giờ.

Thử theo đúng câu thơ cho năm 2027: tính bằng công thức thiên văn, tối thứ Hai 15/2/2027 (mùng 10 tháng Giêng), Mặt Trăng thật đi ngang vùng tú Tất, sát sao Aldebaran. Hôm ấy lịch ghi tú Nguy. Còn đến ngày lịch ghi tú Tất thì Mặt Trăng đã sang tận phương Nam (xem bảng dưới).

Việc nên làm và việc kiêng

Danh sách việc theo lời giải tú Tất, ghi theo đại ý:

Câu mở đầu bài thơ tú Tất:

Ngày sao Tất khởi tạo thì việc được rạng rỡ. Các câu sau chúc ruộng dâu được mùa, cả nhà yên ổn, cưới hỏi ngày này sinh con có phúc. Khác nhiều tú, thơ tú Tất không có câu doạ nào.

Ngoại lệ: cả ba chi đều được khen

Vì vòng 28 ngày trượt bốn chi mỗi vòng, ngày Tất chỉ có thể là ngày Thân, Tý hoặc Thìn. Lời giải Ngọc Hạp ghi "tại Thân, Tý, Thìn đều tốt", tức là khen đủ cả ba khả năng; câu ấy thật ra áp cho mọi ngày Tất. Riêng ngày Thân được nói kỹ hơn: gọi là "Nguyệt Quải Khôn Sơn", trăng treo đầu núi phía tây nam, lại là Đăng Viên, cưới hỏi và an táng đều đại cát.

Ngày Tất trong tháng Giêng 2027

Bảng dưới là ngày Tất duy nhất trong tháng Giêng Đinh Mùi:

Đây là một ca rất đáng xem. Theo lời giải tú, ngày Thân là ngày Tất đẹp nhất, "Nguyệt Quải Khôn Sơn". Theo lớp trực, đây lại là trực Phá, trùng sao Nguyệt Phá, thần ngày Thiên Lao hắc đạo, mà phần lớn sách chọn ngày coi là không làm việc lớn. Cùng ngày còn có một chùm sao tốt: Nguyệt Đức, Thiên Đức Hợp, Nguyệt Không, Tuế Đức, Giải Thần. Ba lớp nói ba ý khác nhau trong cùng một ngày. Lúc 20 giờ, Mặt Trăng thật ở giáp ranh chòm Sư Tử và Xử Nữ, vùng tú Dực.

Ngày Tất kế tiếp là thứ Hai 22/3/2027 (15 tháng Hai âm, Canh Tý), chi Tý cũng được lời giải khen, trực Thu, thần Tư Mệnh hoàng đạo.

Đọc cho đúng mức

Ngày 22/2/2027 cho thấy vì sao không nên chọn ngày chỉ bằng một lớp. Phần đông các thầy đặt trực Phá và Nguyệt Phá nặng hơn tú, nên với cưới hỏi hay an táng họ sẽ chọn ngày Tất của tháng Hai hơn là tháng Giêng. Tú Tất tốt là điểm cộng; nó không xoá được một trực xấu.